Gebleken is dat de voorleeshulp een belangrijke toegangsbarrière kan wegnemen, namelijk de leesgerelateerde problemen die de leerlingen ondervinden en soms ook ernstig van aard zijn. Alhoewel dergelijke programma's nog beperkingen kennen blijken de voordelen ruimschoots op te wegen tegen de nadelen. In het kader van Internetspeurtocht is onderzocht wat de effecten zijn van het gebruik van een voorleeshulp (spraaksyntheseprogramma) op de informatieverwerking bij het internetten door leerlingen van een speciale basisschool.

Volledig testrapport

Hier vindt u slechts een samenvatting van het onderzoek.
Het volledige rapport kunt u opvragen met het contactformulier met vermelding van de naam van uw (onderwijs)instantie.

Context en hoofdvraag                 Gebruikte voorleeshulp

Leerlingen / testgroep                  Opzet van de test

Gekozen site en opdrachten       Resultaten / conclusie

  

Context en hoofdvraag

Leerlingen in het SBO hebben te maken met diverse (leer)problemen die kinderen op een reguliere basisschool niet hebben, of in veel mindere mate. Denk daarbij aan dyslexie of ADHD. In het kader van Internetspeurtocht is onderzocht wat de grootste barrières zijn voor de internettoegang. Gebleken is dat vooral de leesproblemen hiervoor verantwoordelijk zijn.
(zie ‘Richtlijnen interface- en internetcontentontwerp SBO-bovenbouw’)

Er bestaan spraaksyntheseprogramma's (of zogenaamde text-to-speechprogramma's) die met name ontwikkeld zijn voor visueel gehandicapten. Dergelijke programmatuur zet de tekst op het beeldscherm om in een verstaanbaar audiosignaal (gesproken tekst), meestal gesynthetiseerde spraak.De veronderstelling is dat ook anderszins moeilijk lezenden baat kunnen hebben bij het gebruiken van zo'n voorleeshulp.
We hebben ons daarom afgevraagd of:
kinderen uit de bovenbouw van het SBO die een (technisch) laag leesniveau hebben meer en beter informatie tot zich kunnen nemen door gebruik te maken van een voorleeshulp voor internetpagina's.
We wilden ook graag weten of een voorleeshulp bijzondere beperkingen kent, en ook of de leerlingen het prettig vinden om ermee te werken.

naar begin pagina

Gebruikte voorleeshulp

Er zijn verschillende soorten op de markt en bekend is dat ze nog beperkingen kennen (de computergegenereerde stem is niet optimaal verstaanbaar, niet alle tekst kan worden voorgelezen of niet in alle gevallen e.d.).

Na een klein vergelijkend onderzoek is voor de test gekozen voor ‘Deskbot’. Een freeware programma van BellCraft Technologies (www.bellcraft.com/deskbot ). Deskbot werkt met MS Agent en zogenaamde tekst-to-speechprogrammatuur. Een agent is een virtueel persoontje of diertje dat op het scherm verschijnt en hulp kan bieden bij het gebruik van het betreffende programma.
Omdat het programma tekst leest die op het Windows klembord is geplaatst, werkt het niet alleen met tekstverwerkers als MS Word, maar ook met webpagina’s

Text-to-speechvariabelen, taal en stemsoort kunnen worden aangepast, evenals toonhoogte en spreeksnelheid. Voorts bevat Deskbot de optie om de tekst gelijktijdig weer te geven middels een spreekwolk (‘balloon’) bij de agent, waarvan ook font en stijl kunnen worden aangepast.

naar begin pagina

Leerlingen / testgroep

Een aantal representatieve leerlingen uit de bovenbouw zijn vooraf geselecteerd op SBO Diekmaat te Neede. De leerlingen hebben allemaal een zogenaamde lage AVI-score (van 2 tot en met 5). AVI beoogt het technisch lezen te meten. De leerlingen zijn op de overige punten weinig vergelijkbaar, bijvoorbeeld het niveau van begrijpend lezen loopt sterk uiteen.

naar begin pagina

Opzet van de test

1. De leerlingen maakten individueel een aantal opdrachten: met en zonder het gebruik van de voorleeshulp.
2. Een leerling werkte maximaal 15 minuten aan de opdrachten.
3. Een observator was bij elke leerling aanwezig om resultaten te verzamelen en relevante zaken te noteren aan de hand van een specifieke instructie met vooraf gedefinieerde aandachtspunten.
4. De leerlingen hadden voorafgaand aan de test geleerd met de voorleeshulp om te gaan.

Nagegaan werd of er verschillen zijn in tijd en fouten m.b.t. de opdracht. Ook werd bijgehouden hoeveel hulp de leerling daarbij nodig heeft gehad. Op basis hiervan zijn de resultaten verzameld en werden uitspraken gedaan over het effect van de voorleeshulp en de mogelijke beperkingen.

naar begin pagina

Gekozen site en opdrachten  

De gekozen site en opdrachten zijn geselecteerd en aangevuld door de Diekmaat-leerkrachten. Gezocht is naar een eenvoudige opdracht waarin de leerlingen vooral veel moeten lezen en ook binnen het gelezene selecties moeten maken.

naar begin pagina

Resultaten en conclusie

Voor de keuze gesteld gaat ieder getest kind voor het gebruiken van de voorleeshulp, zonder reserves. Meest illustratief hiervoor is een uitspraak van een van de leerlingen:

«Waarom zou je moeilijk doen als het makkelijk kan?»

Niet alleen bij leerlingen met zeer grote problemen op alle niveau’s was het effect daar; waar zij zonder voorleeshulp al bij de eerste zin met een ‘lastig’ woord vast komen te zitten, kunnen zij nu met wat ondersteuning zelfstandig aan de slag. Het feit dat ze zelf iets kunnen (laten) lezen maakt ze slagvaardiger en zeer gemotiveerd.

Vooral bij leerlingen die alleen een technisch leesprobleem hebben zijn de effecten van de voorleeshulp overdonderend. Bij hen is de vooruitgang op begrip en de score op de opdrachten meest waarneembaar. Ook hun houding verandert, en zij raken zeer gemotiveerd door deze ondersteuning.
Opvallend is ook dat de leerlingen meelezen met de tekst op het scherm die voorgelezen wordt. Verwacht wordt dat dit zelfs een positief effect kan hebben op de ontwikkeling van de technische leesvaardigheid (gelijktijdig horen en lezen van de woorden helpt bij woordbeeldherkenning).

Het lijkt zeer wenselijk om te zoeken naar vervolmaking van de voorleeshulp. Gedacht kan dan worden aan:

• prettig verstaanbare stem,
• geen interferentie met bestaande audio-opties
• selectiefunctie die vormgeving niet aantast
• Maar vooral een oplossing voor het probleem dat niet-selecteerbare tekst niet kan worden voorgelezen.

ga naar: pagina 1 pagina 2

Opgeslagen onder: Zegtan, alle artikelen

2 commentaren

Het BISON-project heeft aan zijn doelstelling voldaan. De daarmee gerealiseerde ‘producten’ «Zegtan» en de site ‘Internet voor SBO’ (www.internetvoorsbo.nl ) beantwoordden aan een behoefte en worden in de dagelijkse (school)praktijk gebruikt. De ervaringen van gebruikers en hun wensen zijn verwerkt in de opvolger van Internetvoorsbo:  Internetspeurtocht.  Om dit resultaat te kunnen continueren hebben wij echter ondersteuning nodig: u als deelnemer!

Waarom deelnemer worden?

Het BISON-project was een (eenmalig) door de overheid gefinancierd project.  Op dit moment wordt de ontwikkeling en uitbouw, het uitbreiden van de beoordeelde sites, het maken van werkbladen en het geven van ondersteuning, niet meer gefinancierd.

Omdat we nog steeds veel veel enthousiaste reacties krijgen willen wij de ontwikkeling voortzetten en zowel de site als de ondersteuning verder professionaliseren. . Om dit te realiseren stellen wij  scholen  in staat het project te steunen en ‘deelnemer’ te worden aan het project.  Bij voldoende deelnemers kunnen wij dit product steeds verder vervolmaken.

Voordelen deelnemers

Alleen deelnemers krijgen de mogelijkheid om op basis van een jaarabonnement van de nieuwe ontwikkelingen te profiteren:

• Toegang tot alle beoordeelde site’s in de database.

• Gebruik van werk- én antwoordbladen.

• Voorleesfunctie  'Zegtan' met Nederlandse stemmen..

• Alle sites en niet alleen van ‘Internetvoorsbo’ zijn  voorleesbaar.

• Toegang tot technische informatie en ondersteuning.

Hoe word ik deelnemer?

Bent u geïnteresseerd of enthousiast? Laat ons van uw belangstelling weten en meld u aan met het aanmeldformulier.

Opgeslagen onder: Internetspeurtocht, alle artikelen, startpagina

2 commentaren

Wat kost een abonnement op Internetspeurtocht?  

Een groot deel van Internetspeurtocht is afgeschermd en is samen met de nieuwe ontwikkelingen alleen toegankelijk voor geregistreerde deelnemers.

De deelnemersbijdrage voor scholen is:

• € 250,-- / jaar  (Ex. BTW)

aanmelden

Wat krijgt u voor dat geld?

• Toegang tot alle beoordeelde site’s in de database.

• Vrij gebruik van werk- én antwoordbladen en hulpkaarten

• Alle sites en verwerkingsvormen van  ‘Internetspeurtocht’ zijn voorleesbaar met «Zegtan».

• Sites die niet opgenomen zijn in de database zijn voorleesbaar via de knop ‘Zoeken op heel Internet". Hierdoor is heel Internet voorleesbaar!

• Toegang tot technische informatie, gebruikersplatform en ondersteuning.

• Voortdurend nieuwe sites en verwerkingsmogelijkheden.

  

Wat kosten de implementatietrainingen?

Er worden drie implementatietrainingen aangeboden. Deze implementatietrainingen worden per schoolteam uitgevoerd op de schoollocatie. Na aavraag neemt QLiCT contact met u op voor planning en detail-afspraken.

1. Aan de slag met Internetspeurtocht:          duur: 2 ½ uur.          Prijs  € 550,-

2. Internetspeurtocht en webwijsheid:               duur: 3  uur.          Prijs  € 550,-

3. Internetspeurtocht en ICT-vaardigheden:     duur: 3  uur.          Prijs  € 550,-

Wanneer voor meer schoolteams (bestuur) gelijktijdig trainingsmodules worden gewenst kan een offerte op  maat worden uitgebracht.

Implementatietraining aanvragen bij QLiCT.

Opgeslagen onder: Deelname en kosten, Internetspeurtocht, alle artikelen

1 commentaar

Het project BISON - een anagram van INternet voor Special BasisOnderderwijs - is een opgezet om de mogelijkheden en beperkingen van internet voor de speciale basisschool te onderzoeken.
Op basis van dit project zullen criteria worden opgesteld waaraan content op internet moet voldoen om geschikt te zijn voor de leerlingen van de speciale basisschool.
Uiteindelijk moet dit leiden tot een zoek- en werkomgeving op het internet met een aangepaste en flexibele interface die specifiek is afgestemd op het SBO.

Dit project maakt deel uit van de ICT-ontwikkelprojecten (Diversiteit) gesubsidieerd door Senter.

Doelgroepen van het project

• Leerlingen in de bovenbouw van de speciale basisschool,
  - met een lage gemiddelde intelligentie,
  - met een zwak technisch en/of begrijpend leesniveau,
  - in de leeftijd van 10-12 jaar
• Leerkrachten bovenbouw van de speciale basisschool
• ontwikkelaars van websites en content, ook of vooral bedoeld voor leerlingen van de speciale basisschool.

Doelstellingen

• Laagdrempelig internet
  Leerlingen van de speciale basisschool op een laagdrempelige, aantrekkelijke en doseerbare wijze kennis laten maken met Internet om Internetvaardigheden op te kunnen doen. Dit zal tevens de algemene informatieverwerkingsvaardigheden van de leerlingen positief beïnvloeden.
• Materiaal voor projectonderwijs
  Internet inzetten bij het vinden en evalueren van inhoudelijk geschikte (leer)materialen om projectonderwijs mogelijk te kunnen maken, en aldus een oplossing te bieden voor de bestaande leermiddelenproblematiek van met name het onderdeel Wereldoriëntatie.
• Content criteria
  Komen tot criteria en richtlijnen waaraan content (informatie en programmatuur) moet voldoen voor de gestelde doelgroep. Deze richtlijnen worden gebruikt om bestaande content te beoordelen, maar kunnen ook verstrekt aan ontwikkelaars van content voor deze doelgroep.
• Aangepaste interface
  Het ontwikkelen van Internet zoek- en werkomgeving met een aangepaste en flexibele interface die tegemoet komt aan de specifieke situatie van de gestelde doelgroep.
• Inzet Kennisnet
  Kennisnet inzetten als hulpmiddel om bovenstaande punten optimaal te kunnen uitvoeren, kwaliteit te vergroten en het project te verbreden.
• Samenwerking
  Samenwerkingsverbanden tot stand brengen met verstrekkers van informatie om de doelstellingen te effectueren (bijvoorbeeld een bibliotheek, dierentuin of museum).

Opgeslagen onder: alle artikelen

Geen commentaar

Kies onder «Zegtan» →  ‘test uw systeem” of klik hier om naar de testpagina te gaan.

Klik nu op het blauwe vakje “test uw systeem”
Er worden 4 onderdelen getest:

• Windows en internet explorer
• Basissoftware
• Stemmen en talen (aangegeven wordt welke stemmen en talen op de pc aanwezig zijn)
• assistenten

Als alle onderdelen aanwezig zijn staat er voor elk onderdeel een vinkje (in de vorm van de letter v)

Opmerking bij het onderdeel basissoftware:
In Windows 2000 en XP wordt de basissoftware standaard geïnstalleerd. Windows XP heeft echter een nieuwere versie die niet geheel uitwisselbaar is met de oude.
Windows XP gebruikers moeten daarom meestal de oude versie: de SAPI 4.0 runtime, ook nog installeren. Deze test kan dit helaas niet controleren.

Opgeslagen onder: alle artikelen, gebruik Zegtan, installatie Zegtan

1 commentaar